بڕیاری ده‌دگای ئیتحادی یاسای هه‌ڵبژاردنه‌كانی په‌رله‌مان و ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان

ئەمڕۆ دووشەممە، دادگای باڵای فیدراڵی بڕیاری تانەکانی بە پشتبەستن بە ٧ مادەی یاسای هەڵبژاردنی پەرلەمان و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزا و ناحیەکانی ڕاگەیاند.
دادگای باڵای فیدراڵی لە دانیشتنێکی گشتیدا ئەمڕۆ، رێکەوتی 28/8/2023، لە تانەکانی بەردەمی بە ژمارە (73 و موحداتها 79، 89، 103، 104، 114، 118، 144، و 145 فیدراڵی / 2023 تاوتوێ کرد، دادگا گفتوگۆی دەستووریبوونی چەند بڕگەیەکی یاسای ژمارە 4ی ساڵی 2023 (یاسای هەمواری سێیەمی یاسای هەڵبژاردنەکان ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزاکانی ژمارە (12)ی ساڵی 2018) و بڕیاری کۆتایی و پابەندکەری خۆی بۆ هەموو دەسەڵاتەکان دەرکرد ، لەوانە ئەمانەی خوارەوە:
یەکەم: نادەستووری بوونی بڕگەی (ب) لە بڕگەی (یەکەم) لە ماددەی (٥)ی یاسای ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٣ کە تێیدا هاتووە کە (دوای کۆتایی هاتنی خولی هەڵبژاردن بۆ ئەنجومەنی پارێزگاکان کە لە بڕگەی (یەکەم) دا هاتووە لەم مادەیەدا، هەڵبژاردن پێش ( 45) چل و پێنج ڕۆژ ئەنجام دەدرێت، و بەرواری هەڵبژاردن بە بڕیارێکی ئەنجومەنی نوێنەران بە هەماهەنگی لەگەڵ کۆمسیۆن دیاری دەکرێت پێش ماوەیەک کە لە (90) نەوەد ڕۆژ کەمتر نەبێت).
دووەم: نادەستووریبوونی بڕگەی (سێیەم) لە ماددەی (٦)ی یاسای ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٣ (یاسای ژمارە (١٢)ی ساڵی ٢٠١٨ سەبارەت بە هەمواری سێیەمی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگاکان و یاسای هەڵبژاردنی قەزاکان)، کە دیاری دەکات (کە بە کەتن یان تاوانێک خراپەکاری رەوشتی یان کەیسەکانی گەندەڵی کارگێڕی و دارایی تێدایە کە لە مادەکانی (330، 333، 334، 335، 336، 338، 339، 340)ی یاسای سزادانی عیراقی ژمارە (111)ی ساڵی 1969ی هەموار کراو سزا نەدرابێت، ئەگەر حوکمەکە بە بریارێکی دادوەری کۆتایی بێت، تەنانەت ئەگەر بێتوو بەر (عفو)ش کەوتبێت لە نەبونەوە .وە پەسەندکردنی دەقی بڕگەی (سێیەم) لە مادەی (5)ی یاسای ژمارە (14)ی ساڵی 2019 (یاسای ژمارە (14)ی ساڵی 2019). .(12)ی ساڵی 2018، کە تیایدا هاتوە کە پێویستە (خاوەن ڕەفتارێکی باش بێت و سزا نەدرابێت بە کەتن یان تاوانێک کە پەیوەندی بە خراپەکاری رەوشتیەوە هەبێت، لەوانەش کەیسەکانی گەندەڵی کارگێڕی و دارایی، جا ئەگەربێتوو بە بڕیارێکی دادوەری کۆتایی بێت، یان بریاری لێخۆشبونی لە نەبونەوە بۆ دەرچوبێت
سێیەم: نادەستووریبوونی بڕگەی (ج) لە بڕگەی (یەکەم) لە ماددەی (٩)ی یاسای ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٣ کە تێیدا هاتووە (کورسی تەرخانکراو بۆ پێکهاتەی مەسیحی لە ئەندامێتی ئەنجومەنی نوێنەران) قەزاکانیان بەم شێوەیە دابەش دەکرێن:
1 - هەردوو کورسی هەولێر و دهۆک هەرێمی کوردستان، بە سنوورە کارگێڕیەکانیەوە، وەک بازنەیەک دەبێت.
2 - کورسییەکانی بەغدا و نەینەوا و کەرکوک عێراق بێت (جگە لە هەرێمی کوردستان) وەک یەک بازنە.
چوارەم: نادەستووریبوونی دەستەواژەی (سابیئەی مەندائیی) لە بڕگەی (د) لە بڕگەی (یەکەم) لە ماددەی (٩)ی یاسای ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٣. دەستەواژەی بڕگەی (د) بەم شێوەیە دەمێنێتەوە: (کورسی تەرخانکراوە بۆ دەنگدەر، عێراق دەبێتە یەک بازنەی هەڵبژاردن کاندیدبوون تاکەکەسییە لەناو بازنەی هەڵبژاردنەکەدا، و براوە ئەو کەسەیە کە زۆرترین دەنگی بەدەستهێناوە.
پێنجەم: نادەستووریی بوونی بڕگەی (هـ) لە بڕگەی (یەکەم) لە ماددەی (٩)ی یاسای ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٣، کە تێیدا هاتووە (ئەو کورسییانەی بۆ پێکهاتەکانی ( ئێزیدی، شەبەک، کوردی فەیلی) تەرخان کراوە لە پارێزگای خۆیان کە کورسی تێدا تەرخانکراوە بە ناوچەیەکی هەڵبژاردن دادەندرێت بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، و کاندیدبوون تاکەکەسییە لەناو بازنەی هەڵبژاردنەکەدا، و براوە ئەو کەسەیە کە زۆرترین دەنگی هەیە.
شەشەم: ڕووبەڕووبوونەوە و بڕیاردان لەسەر نادەستووریبوونی ماددەی (14)ی یاسای ژمارە (4)ی ساڵی 2023، کە تێیدا هاتووە (دەقی بڕگەی (دووەم)ی مادەی (37)ی یاساکە دەسڕدرێتەوە و بەم شێوەیەی خوارەوە دەگۆڕدرێت: دووەم : ئەو قەوارە و کەسانەی کە ڕێگری دەکەن لە کردنەوەی بارەگا سیاسییەکان و مومارەسەی چالاکییە هەڵبژاردنەکانی، و پەسەندکردنی دەقی بڕگەی (دووەم) لە مادەی (٣٧)ی یاسای ژمارە (١٢)ی ساڵی ٢٠١٨ وەک هەموارکراو دا هاتوە (دەیدات، نمایشی بکات، یان بەڵێن بدات کە بیخشینێک بدات بە دەنگدەرێک بۆ خۆی یان کەسانی تر بۆ ئەوەی وا لێبکات بە شێوەیەکی دیاریکراو دەنگ بدات یان خۆی لە دەنگدان بەدوور بگرێ.
حەوتەم: نادەستووریبوونی ماددەی (21) لە یاسای ژمارە (4)ی ساڵی 2023، کە تێیدا هاتووە (ئەنجوومەنی راژەی فیدراڵی ئەو کەسانە دیاری دەکات کە بە پێی بڕگەکانی مادەی (1)ی یاسای ژمارە (27)ی ساڵی 2019 دەیانگرێتەوە ئەویش لە (ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگا و قەزا و ناحیەکان) کە بەردەوامن لە راژە تا 26/11/2019 و دابەشکردنیان بەسەر وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان بە وەزارەتێک بەپێی پسپۆڕی و شوێنی جوگرافی، وە راژەی پێشوویان بۆ ئەوژمار دەکرێت بە مەبەستی پاداشت و پلەبەرزکردنەوە و خانەنشینی.
دووەم: ئەو پارێزگایانەی سەر بە هەرێمێک نین پێویستە پاڵپشتی بەردەوامبونیان لە راژە بدەن بە ئەنجوومەنی راژەی فیدراڵی بۆدڵنیا بوون لە بەردەوامی خزمەت و بڕوانامەی کۆتا مووچەیان تا بەرواری 11/26/2019 بۆ ئەوانەی لە بڕگەکانی بڕگەی (یەکەم)ی ئەم مادەیە دەیانگرێتەوە.
هەشتەم: ڕەتکردنەوەی داوای داواکاران سەبارەت بە تانەدان لە باقی مادەکانی یاسای ژمارە ٤ی ساڵی ٢٠٢٣ کە هاوتان لەگەڵ بنەما دەستوریەکان.