جوداخوازانی ههرێمی كهتهلۆنیا له ههڵبژاردنی پهرلهمانی خۆجێی شكستیان هێنا
بەپێی ئەنجامی فەرمی هەڵبژاردنە ناوخۆییەکانی کەتەلۆنیا، سۆسیالیستەکان لەم هەڵبژاردنانەدا سەرکەوتنیان بهدهستهێنا و پارتە جوداخوازهكان بۆ یەکەمجار لە دوای ساڵی 1980ـەوە زۆرینەی ڕەهای کورسییهكانی پەرلەمانی ئەم هەرێمەیان لەدەستدا.
بەگوێرەی بڵاوکراوەی "دی سایت"، بەپێی ئەو ئەنجامە فەرمیانەی کە ڕاگەیەندراوە، سۆسیالیستەکان بە ڕوونی لە هەڵبژاردنە هەرێمییەکانی کەتەلۆنیا کە ڕۆژی یەکشەممە بەڕێوەچوو، سەرکەوتنیان بەدەستهێنا و لایەنگرانی سەربەخۆیی و جوداخوازهكان زۆرینەی ڕەهای خۆیان لەدەستدا.
بەم شێوەیە، بۆ یەکەمجار لە دوای ساڵی ١٩٨٠ەوە، پارتەکانی لایەنگری سەربەخۆیی زۆرینەی ڕەهای کورسییەکانی پەرلەمانی بەرشەلۆنایان لەدەستدا. بەگوێرەی ئەنجامە فەرمییەکانی کەتەلۆنیا کە ڕاگەیەندراوە، چوار پارتی لایەنگری سەربەخۆیی کەتەلۆنیا 61 کورسییان بەدەستهێناوە، کە پێویست بوو بۆ بەدەستهێنانی زۆرینە 68 کورسی بهدهستبێنن.
سۆسیالیستەکان بە سەرۆکایەتی سەلڤادۆر ئیلا، کاندیدی سەرەکی پارتەکە، سەرکەوتنیان بەدەستهێنا. ئهوان به 42 كورسی زیاتر جیاوازیان ههیه لهگهڵ زۆرینهی ڕهها. بەڵام دەکرێت ئیلا بە پاڵپشتی پارتە چەپەکانی تر بە سەرۆک وەزیرانی هەرێمی كهتهلۆنیا هەڵبژێردرێت - بەمەش ڕێگری لە هەڵبژاردنێكی نوێ دەکرێت.
پهرلهمانی كهتهلۆنیا 135 كورسی ههیه و پارتهكان بۆ بهدهستهێنانی زۆرینهی كورسییهكان پێویسته لانیكهم 68 كورسیی پهرلهمان مسۆگهر بكهن.
لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی کەتەلۆنیا زیاتر لە پێنج ملیۆن و 700 هەزار کەس مافی دەنگدانیان هەبوو، بەڵام بەهۆی پچڕانی كارهبا و هێڵی ئاسنین، هەزاران کەس له دهنگدان بێبهش بوون.
هەروەها سۆسیالیستەکان لە هەڵبژاردنە ناوخۆییەکانی ساڵی ٢٠٢١دا زۆرترین کورسییان بەدەستهێنا، بەڵام نەیانتوانی لەگەڵ پارتەکانی دیکەدا هاوپهیمانی ببهستن. بۆیە لایەنە جوداخوازەکان بە پێکهێنانی هاوپەیمانییەک کە لە ٧٤ کورسی پێکهاتبوو، زۆرینەی پەرلەمانیان پێکهێنا.
پارتی پارێزكار - لیبڕالی یەکگرتووی کارلێس پویگدیمۆنت، سەرۆکی پێشووی جوداخوازەکانی ناوچەکە کە بۆ بهلجیكا دوورخراوهتهوه، بەپێی ئەنجامە فەرمییە سەرەتاییەکان، بە ٣٥ کورسی لە دوای سۆسیالیستەکانەوە پلەی دووەمی بەدەستهێنا، بەڵام ئەو گەنجە تەمەن ٦١ ساڵە هیچ چانسێکی ڕاستەقینەی نییە بۆ کۆکردنەوەی پشتیوانییەکی پێویست بۆ پێکهێنانی حکومەت. پارتی چەپی کۆماریی جوداخواز (ERC) بە سەرکردایەتی پێر ئاراگۆنێس، سەرۆکی پێشووی هەرێمی كهتهلۆنیا، بە تەنها ٢٠ کورسی (١٣ کورسی کەمتر لە پێشوو) پلەی سێیەمی بەدەستهێنا. چوار پارتە جوداخوازەکە پێکەوە تەنها ٦١ کورسییان بەدەستهێناوە و ١٣ کورسییان لەدەستداوە.
شرۆڤەکاران ئەنجامی هەڵبژاردنەکە بە سەرکەوتنێکی گەورە دەزانن بۆ حکومەتی ناوەندی چەپی پێدرۆ سانچێزی سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا لە شاری مەدرید کە 600 کیلۆمەتر لێیەوە دوورە. سانچێز بە سیاسەتی ئاشتەوایی و ئیمتیازات بە جوداخوازان تا ڕادەیەکی زۆر ململانێکانی کەتەلۆنیای بێلایەن کردووە. بۆ سانچێز پشتیوانی پارتە جوداخوازەکان لە پەرلەمانی نیشتمانی مەدرید گرنگە. هەروەها دەبێت ئەنجامەکە بۆ هەڵبژاردنەکانی یەکێتی ئەوروپا لە مانگی حوزەیران یارمەتیدهر بێت.
لە وتارەکەیدا بۆ سەرکەوتن، ئیلا ڕایگەیاند کە بەردەوام دەبێت لە پرۆسەی ئاشتەوایی لەگەڵ جوداخوازان بە سەرۆکایەتی سانچێز و بەڵێنیدا هیچ کەتەلۆنییەک لەم قۆناغە نوێیە دوور ناخرێتەوە کە ئەمڕۆ دەست پێدەکات. جەختیشی لەوە کردەوە کە دەیەوێت ببێتە سەرۆکوەزیرانی ناوچەکە بۆ ئەوەی کەتەلۆنیا جارێکی دیکە ببێتە هەرێمی ئابووریی پێشەنگی ئیسپانیا. ئیلا لهنێو ئاههنگی لایەنگرانی گوتی: پارتی سۆسیالیست بۆ یەکەمجار لە ڕووی دەنگ و کورسییەوە لە هەڵبژاردنی کەتەلۆنیا سەرکەوتنی بەدەستهێنا!
ئیلا بۆ ئەوەی لە پەرلەمانی کەتەلۆنیا وەک سەرۆکی هەرێم هەڵبژێردرێت، پێویستی بە پشتیوانی چەپی کۆمارییەکان هەیە، کە تا ئێستا هیچ لێدوانێکی ڕوونیان نەداوە. ئاراگۆنێس، سەرۆکی پارتەکە، سەرەتا ڕایگەیاند، دەچنە ناو ئۆپۆزسیۆن، بەڵام کارکردن لەگەڵ سۆسیالیستەکانی ڕەتی نەکردەوە.
بهبێ لهبهرچاوگرتنی كه ئەوەی لە چەند هەفتەی داهاتوودا چی ڕوودەدات، خۆشییەکی زۆر لە کۆشکی ویلایەتی مۆنکلۆڤا لە مەدرید هەیە. سانچێز لە پلاتفۆرمی ئۆنلاین باسی لەم ئەنجامە مێژووییە کرد.
ئاماژەی بەوەشکرد: ئەمڕۆ سەردەمێکی نوێ لە کەتەلۆنیا دەست پێدەکات، کە بۆ باشترکردنی ژیانی هاوڵاتیان و فراوانکردنی مافەکان و بەهێزکردنی پێکەوەژیان داڕێژراوە.
کارلێس پویگدیمۆنت، سەرۆکی پێشووی جوداخوازەکانی هەرێمی كهتهلۆنیا، هیوای خواست لە هەڵبژاردنەکاندا بگەڕێتەوە سەر دەسەڵات. هێشتا فەرمانی دەستگیرکردنی لە ئیسپانیا هەیە بەهۆی هەوڵەکانی بۆ سەربەخۆیی لە ڕابردوودا. هەر لەبەر ئەم هۆکارە ناچار بوو لە باشووری فەرەنسا بانگەشەی هەڵبژاردن بکات.
لە ساڵی ٢٠١٧ سەرەڕای بەرخۆدانی حکومەتی ناوەندی کۆنەپەرستی ئەوکات لە مەدرید و قەدەغەکردنی دادگا، ڕیفراندۆمێک بۆ سەربەخۆیی کەتەلۆنیا لە ئیسپانیا ئەنجامدرا. لەو کاتەدا ڕووبەڕووبوونەوەیەک لەگەڵ مەدرید لەسەر ئەم بابەتە ڕوویدا و پویگدیمۆنت بۆ ئەوەی لە لێپێچینەوەی ئیسپانیا ڕزگاری بێت، بەرەو دهرهوهی وڵات هەڵهات، بهڵام له ڕووی سیاسییهوه له ناوچهكه چالاكی ههبوو.
لەم دواییانەدا سانچێز ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر یاسایەکی پڕ له مشتومڕی لێبوردن بۆ ئهوهی پشتیوانی کەتەلۆنیەکان لە پەرلەمانی ئیسپانیا بۆ حكوومهتهكهی دهستهبهر بكات. سەرەڕای دژایەتی پارتە ڕاستڕەوەکان و توندڕەوەکان، بڕیارە لەم مانگەدا پەرلەمانی ئیسپانیا دەنگی کۆتایی لەسەر ئەم یاسایە بدات.